Andrzejki są dniem, kiedy wszyscy, nawet najbardziej gorliwi sceptycy, porzucają swój racjonalny światopogląd i zastanawiają się co ich w życiu może spotkać. Już od zarania dziejów młode dziewczyny i chłopcy chcieli wiedzieć co ich czeka, zwłaszcza jeśli chodzi o małżeństwo. Poszukiwali różnorakich sposobów by zajrzeć w przyszłość, a wigilia św. Katarzyny i św. Andrzeja była w tradycji ludowej momentem przełomowym i wierzono, że wróżby przeprowadzone w tym dniu nie mają prawa się nie ziścić.
Święta Katarzyna - opiekunka dziewic patronowała kawalerom, którzy usilnie poszukiwali wybranki serca. Wróżby w nocy z 24 na 25 listopada miały młodym mężczyznom wskazać ich przyszłą żonę. Panny zaś zbierały się 29 listopada w wigilię świętego Andrzeja – opiekuna małżeństw i ogniska domowego. Część wróżb andrzejkowych przetrwała do dziś, ponieważ sprawy związane z małżeństwem bardziej interesowały jednak panny niż młodzieńców. Dawniej wróżby nie były zabawą – podchodzono do nich bardzo poważnie.
Najbardziej rozpowszechnioną wróżbą było i jest nadal lanie na wodę roztopionego pszczelego wosku. Bogate panny używały ołowiu, który symbolizował trwały związek, nierozerwalne połączenie. Po przelaniu gorącego wosku przez klucz do zimnej wody - powstawały figurki, w których dopatrywano się wyglądu, bądź stanu majątkowego przyszłego kandydata na męża. Odpowiedzi poznawano , odczytując cień rzucony na ścianę. Wystarczy włączyć wyobraźnię by niekiedy bardzo fantazyjne cienie same zaczęły mówić. Ciekawą wróżbą było rzucenie buta przez chałupę. Jeśli spadł noskiem w stronę drzwi – dziewczyna mogła się spodziewać rychłego zamążpójścia, jeśli piętą – cóż …
Tradycje ludowego wróżbiarstwa kontynuuje Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu organizując wieczory andrzejkowe w skansenie i ratuszu. Od 2 do 30 listopada pełne emocji i atrakcji spotkania pozwolą poznać korzenie tego magicznego czasu. Prócz ciekawych opowieści o tradycji wróżenia w Polsce na uczestników czekają ciekawe niespodzianki. Andrzejki w ratuszu obejmują gawędę o tradycji wróżb andrzejkowych i katarzynkowych w Polsce i zabawę we wróżby. Natomiast program „Andrzejki w skansenie” - wstęp na teren skansenu, wróżby andrzejkowe poprzedzone opowieścią o tradycji wróżenia, a także zwiedzanie z przewodnikiem wystawy "Rok Polski w tradycyjnych zajęciach codziennych" prezentowanej w 10 chałupach chłopskich.
Dzisiaj wróżby andrzejkowe to przede wszystkim dobra zabawa i właśnie do takiej wesołej, wspólnej zabawy Muzeum zaprasza wszystkie dzieci i młodzież.
Źródło: Autor: Anita Gad - Turalska, www.mwmskansen.pl
